# Copilot'u kurun

> Copilot'un kullanacağı yapay zekâ hizmetini ekleyin: Claude, OpenAI, Azure OpenAI, Bedrock, Vertex AI ya da Ollama, anahtarla ya da bulut kimliğiyle.

Kaynak: https://proxus.io/tr/docs/administer/copilot-settings

Bu kılavuzun sonunda [Copilot](https://proxus.io/tr/docs/monitor/copilot), seçtiğiniz yapay zekâ hizmetiyle soruları yanıtlar.
Birden çok hizmet ekleyebilirsiniz; bu durumda kullanıcılar yanıtı hangisinin vereceğini seçer.

## Başlamadan önce

- Bir yönetici hesabı ya da **Copilot ayarları ve kullanımı** alanında tam erişimi olan bir rol (hazır BT Yöneticisi
  rolü; Denetçi yalnızca okuyabilir). Bkz. [Kullanıcılar ve roller](https://proxus.io/tr/docs/administer/users-and-roles).
- Şu hizmetlerden birinde bir hesap:

| Hizmet | Oturum açma | Gerekenler |
| --- | --- | --- |
| **Anthropic Claude** | API anahtarı | Claude Console'dan alınmış bir API anahtarı. |
| **OpenAI** | API anahtarı | OpenAI platformundan alınmış bir API anahtarı. |
| **Azure OpenAI** | API anahtarı, bulut kimliği ya da hizmet kimliği | Kaynak uç noktası (örn. `https://plant.openai.azure.com`) ve bir model dağıtımının adı. |
| **Amazon Bedrock'ta Claude** | Bulut kimliği, API anahtarı ya da hizmet kimliği | Amazon Bedrock'taki Claude modellerine erişimi olan bir AWS hesabı ve bölge. |
| **Google Vertex AI'da Claude** | Bulut kimliği ya da hizmet kimliği | Vertex AI'da Claude modelleri açılmış bir Google Cloud projesi ve bölge. |
| **Ollama (yerel)** | yok | Merkez sunucunun ulaşabildiği, modeli indirilmiş bir Ollama sunucusu (örn. `ollama pull llama3.2`). Hiçbir veri tesis dışına çıkmaz. |

- Bulut hizmetlerinde merkez sunucunun o hizmete dışarı doğru HTTPS erişimi olmalıdır.

Claude.ai ya da ChatGPT aboneliği kullanılamaz: Copilot, bir API anahtarıyla ya da şirketinizin bulut hesabıyla oturum
açar. API kullanımı bu aboneliklerden ayrı faturalanır; denemeden önce hizmetin faturalandırma ayarlarından kredi
ekleyin.

## Oturum açma yöntemini seçin

| Yöntem | Ne saklanır | Ne zaman |
| --- | --- | --- |
| **API anahtarı** | Anahtar, şifreli. | Hizmet size bir anahtar verdiyse. |
| **Bulut kimliği** | Hiçbir şey. | Merkez sunucu Azure, AWS ya da Google Cloud'da kendi kimliğiyle çalışıyorsa ya da ortamında bulutun kimlik bilgileri varsa. |
| **Hizmet kimliği** | Gizli anahtar, şifreli. | Merkez sunucu o bulutun dışında çalışıyorsa ve onun için bir hizmet kimliği oluşturulduysa. |

**Bulut kimliği** ile merkez sunucu, çalıştığı kimliği kullanır:

| Hizmet | Kimlik nereden gelir | Gereken izin |
| --- | --- | --- |
| Azure OpenAI | Yönetilen kimlik ya da iş yükü kimliği, ya da `AZURE_TENANT_ID`, `AZURE_CLIENT_ID`, `AZURE_CLIENT_SECRET` ortam değişkenleri. Kullanıcı tarafından atanan bir yönetilen kimliği seçmek için **İstemci ID / erişim anahtarı ID** girin. | Kaynakta **Cognitive Services OpenAI User** rolü. |
| Amazon Bedrock | Sunucunun IAM rolü (EC2, ECS, EKS), bir AWS profili ya da `AWS_ACCESS_KEY_ID`, `AWS_SECRET_ACCESS_KEY`, `AWS_SESSION_TOKEN` ortam değişkenleri. | Kullanılan Claude modellerinde çıkarım (inference) izni. |
| Google Vertex AI | Sunucuya bağlı hizmet hesabı ya da `GOOGLE_APPLICATION_CREDENTIALS` içindeki anahtar dosyası. | Projede **Vertex AI User** rolü. |

**Hizmet kimliği** ile kimliği ve gizli anahtarını girin:

| Hizmet | Kimlik alanları | Gizli anahtar (**API anahtarı ya da gizli anahtar** alanına) |
| --- | --- | --- |
| Azure OpenAI | **Kiracı ID** ve **İstemci ID / erişim anahtarı ID**: Entra ID uygulamasının kiracı ve istemci ID'si | İstemci gizli anahtarı (client secret). |
| Amazon Bedrock | **İstemci ID / erişim anahtarı ID**: AWS erişim anahtarı ID'si | Gizli erişim anahtarı (secret access key). |
| Google Vertex AI | yok | Hizmet hesabının JSON anahtarı, tamamı yapıştırılarak. Yalnızca hizmet hesabı anahtarı kabul edilir. |

## Hizmet ekleyin

1. **Yönetim > Copilot ayarları** ekranını açın ve **Yeni** düğmesini seçin.
2. Kullanıcıların tanıyacağı bir **Ad** girin, örneğin `Claude` ya da `Yerel model`.
3. **Hizmet** alanını seçin. Her hizmet kendi logosuyla görünür. **Oturum açma yöntemi** ve **Model** alanları olağan
   seçimle dolar:

   | Hizmet | Önerilen model |
   | --- | --- |
   | Anthropic Claude | `claude-opus-5-5` |
   | OpenAI | `gpt-5` |
   | Azure OpenAI | yok: dağıtımınızın adını girin |
   | Amazon Bedrock'ta Claude | `anthropic.claude-opus-5-5` |
   | Google Vertex AI'da Claude | `claude-opus-5-5` |
   | Ollama (yerel) | `llama3.2` |

   Aşağıdaki bağlantı testi hizmetin listesini yükledikten sonra başka bir model seçebilirsiniz.
4. Ekranın o hizmet için gösterdiği alanları doldurun: Azure OpenAI için **Uç nokta** (Ollama sunucusu
   `http://localhost:11434` adresinde değilse Ollama için de; Docker'da Ollama'nın çalıştığı makinenin adresini girin),
   Amazon Bedrock (örn. `eu-central-1`) ve Google Vertex AI (örn. `europe-west1`) için **Bölge**, Google Vertex AI için
   **Proje ID**.
5. **Oturum açma yöntemi** alanını seçin ve gerekenleri girin (yukarıdaki tablolar).
6. **Bağlantıyı test et** düğmesini seçin (aşağıya bakın) ve **Model** alanını listeden seçin.
7. Bu hizmet yeni konuşmaları yanıtlasın istiyorsanız **Varsayılan** kutusunu işaretleyin. Yalnızca bir hizmet
   varsayılan olabilir.
8. **Kaydet** düğmesini seçin.

*Ekran görüntüsü: Anthropic Claude için bir Copilot hizmeti: claude-haiku-5-5 modeli, Etkin ve Varsayılan işaretli, fiyatlar, para birimi, aylık bütçe ve Bağlantıyı test et sonrası yeşil bağlantı sonucu*

**API anahtarı durumu**, oturum açmanın nereden geldiğini gösterir: **Kayıtlı (şifreli)**, kullanılan ortam değişkeni
ya da **Merkez sunucunun bulut kimliği kullanılır**.

## Bağlantıyı test edin ve modeli seçin

**Bağlantıyı test et**, ekrandaki ayarlarla, kaydetmeden önce bile oturum açar. Sonra:

1. hizmetin bu hesaba sunduğu modelleri **Model** listesine yükler;
2. seçili modele tek kelimelik bir soru sorar; bu birkaç token tutar.

Sonucu **Bağlantı** alanı gösterir. Model yanıt verdiyse yeşil olur; bir sorun varsa kırmızı olur ve ne yapılacağını
söyler:

| İleti | Ne yapılmalı |
| --- | --- |
| Oturum açılamadı | API anahtarını ya da kimliği ve gizli anahtarını kontrol edin. |
| Bu hesap bu modeli kullanamıyor | Hizmetin konsolunda hesaba modele erişim verin. |
| Model bulunamadı | **Model** listesinden bir model seçin. Azure OpenAI için dağıtım adını girin. Ollama için önce modeli indirin. |
| Hesapta kredi ya da kota kalmamış | Hizmetin faturalandırma ayarlarından kredi ekleyin. |
| Çok fazla istek | Hizmet şu an meşgul. Bir dakika sonra yeniden deneyin. |
| Hizmete ulaşılamadı | **Uç nokta** alanını ve merkez sunucunun dışarı internet erişimini kontrol edin. |
| Bir ayar eksik ya da hatalı | Adı geçen alanı doldurun: **Uç nokta**, **Bölge** ya da **Proje ID**. |
| Anahtarda boşluk ya da satır sonu var | Anahtarı yeniden kopyalayıp yapıştırın. |
| Bu bir Claude API anahtarı değil | Claude API anahtarları `sk-ant-api` ile başlar. Claude Console'da **API Keys** bölümünden bir anahtar oluşturun. |
| Bu bir Claude Admin API anahtarı | Admin anahtarı soru soramaz. Normal bir API anahtarı oluşturun. |
| Bu bir Claude abonelik belirteci | Claude.ai aboneliğini başka uygulamalar kullanamaz. Bir API anahtarı oluşturun. |
| Bu bir OpenAI API anahtarı değil | OpenAI API anahtarları `sk-` ile başlar. OpenAI platformunda **API keys** bölümünden bir anahtar oluşturun. |
| Hizmet bir hata döndürdü | İleti, hizmetin kendi verdiği nedeni gösterir. |

Anahtar kontrolleri hizmete hiçbir şey gönderilmeden yapılır; yanlış bir anahtar hiçbir şeye mal olmaz.

Claude, OpenAI, Azure OpenAI, Ollama ve Amazon Bedrock modellerini listeler. Google Vertex AI listelemez; liste,
genellikle sunduğu Claude modellerini gösterir. Testten önce liste, hizmetin olağan modellerini sunar (Claude
hizmetlerinde Claude Opus, Sonnet ve Haiku 5.5). Azure OpenAI kaynaktaki modelleri listeler. Onun **Model** alanı
dağıtımınızın adıdır; elle yazabilirsiniz.

Hizmetin kabul ettiği herhangi bir model adını yine elle yazabilirsiniz. Hizmeti, oturum açma yöntemini, anahtarı ya da
modeli değiştirmek sonucu siler; kaydetmeden önce yeniden test edin.

## Anahtarlar ve gizli anahtarlar nasıl saklanır

- Anahtar ya da gizli anahtar, kaydettiğiniz anda platform anahtarıyla şifrelenir. Bu, saklanan sertifikaları koruyan
  anahtarın aynısıdır (bkz. [Sertifikalar](https://proxus.io/tr/docs/administer/certificates)). Veritabanının bir kopyası tek başına onu
  açığa çıkarmaz.
- Bir daha gösterilmez. Alanda noktalar görünür; **API anahtarı durumu** anahtarları ayırt edebilmeniz için son dört
  karakterini gösterir. Değiştirmek için yenisini yapıştırıp kaydedin. Alanı olduğu gibi bırakırsanız kayıtlı olan
  korunur.
- **API anahtarı** yönteminde kayıtlı anahtar yoksa merkez sunucu hizmetin ortam değişkenini kullanır:
  `ANTHROPIC_API_KEY`, `OPENAI_API_KEY`, `AZURE_OPENAI_API_KEY` ya da `AWS_BEARER_TOKEN_BEDROCK`.

> **Uyarı:**
Hizmet, Copilot'a soru soran her kullanıcı için kullanılır. Hizmetin konsolunda bir kullanım sınırı ya da bütçe koyun.

## Copilot'u kimin kullanacağını belirleyin

**Güvenlik > Roller** ekranında her rolün bir **Copilot** sekmesi vardır:

| Alan | Ne yapar |
| --- | --- |
| **Copilot erişimi** | **Erişim yok**, **Soru sorabilir** (varsayılan: Copilot kullanıcının izinleriyle okur) **Soru sorabilir ve değişiklik önerebilir** (Copilot kullanıcının onayına sunmak üzere değişiklik de hazırlayabilir) ya da **Soru sorabilir, değişiklik önerebilir ve işlem çalıştırabilir** (Copilot kullanıcı için düğmelere de basabilir; örneğin işlem hattı yayınlamak ya da test mesajı göndermek. Her biri yine kendi [yeteneğini](https://proxus.io/tr/docs/administer/users-and-roles#yetenekler) ve kullanıcının onayını gerektirir). |
| **Copilot günlük token sınırı** | Rolün bir üyesinin günde kullanabileceği token; gönderilen ve dönen birlikte sayılır. Yeni roller 200.000 ile başlar; 0 olamaz. Sınır gece yarısı (UTC) sıfırlanır. |

Birden çok rolü olan kullanıcı, bu rollerdeki en geniş erişimi ve en yüksek sınırı alır. Yöneticilerin tüm hakları vardır
ve sınırları yoktur. Rolleri erişim vermeyen kullanıcılar Copilot düğmesini ve Copilot sayfasını görmez.

Bir hizmeti yalnızca bazı rollere açmak için o hizmetin **İzin verilen roller** listesine ekleyin. Listesi boş hizmet
bütün Copilot kullanıcılarına açıktır.

## Fiyatlar ve bütçe

Her hizmette **Giriş fiyatı (1M token)** ve **Çıkış fiyatı (1M token)** alanlarına hizmetin fiyat listesindeki değerleri
**Para birimi** cinsinden girin (değiştirmezseniz USD). Copilot her yanıtın tahmini tutarını bunlarla hesaplar.

**Aylık bütçe**, hizmetin bir takvim ayında (UTC) tutabileceği tutarı sınırlar:

- %80'de yöneticilere ve **Copilot ayarları ve kullanımı** alanını okuyabilen rollere **İzleme > Copilot > Öneriler**
  sekmesinde bir **Copilot bütçesi** önerisi düşer. %100'de kritik olur.
- %100'de hizmet gelecek aya kadar yanıt vermez. Kullanıcılar izinli oldukları başka bir hizmete geçebilir.

Bütçe istemiyorsanız 0 bırakın. Tutarlar girdiğiniz fiyatlardan hesaplanan tahminlerdir; geçerli olan hizmetin kendi
faturasıdır.

## Kullanım

**Yönetim > Copilot kullanımı** ekranı bu ay, son 30 gün ya da son 7 gün için şunları gösterir:

- yanıt sayısı, token ve tahmini tutar;
- günlük token;
- yapay zekâ hizmetine göre dağılım ve her hizmetin aylık bütçesi;
- kullanıcıya göre dağılım.

Konuşma silinse de kayıtlar kalır. Token sayısını bildirmeyen hizmetlerde (bazı yerel modeller) sayı metinden tahmin
edilir ve ekran bunu belirtir. Bu ekranı yalnızca yöneticiler görür.

*Ekran görüntüsü: Bu ay için Copilot kullanımı ekranı: yanıtlar, token ve tahmini tutar, günlük token, yapay zekâ hizmetine ve kullanıcıya göre dağılım*

## Hizmeti kapatın

**Etkin** kutusunun işaretini kaldırıp kaydedin. Kullanıcılar artık bu hizmeti seçemez; bu hizmeti kullanan
konuşmaları varsayılan hizmet yanıtlar. Hizmeti silmek de aynı sonucu verir.

## Yapay zekâ hizmetine ne gider

Her soruda merkez sunucu şunları gönderir: soru, konuşmanın önceki soru ve yanıtları ve Copilot'un yanıt için okuduğu
tesis verisi (cihaz adları ve durumları, veri noktalarının son değerleri, alarmlar ve yapılandırma bulguları).
Yalnızca soran kullanıcının okuyabildiği veri gönderilir. **Ollama (yerel)** ile hiçbir veri tesis dışına çıkmaz;
Amazon Bedrock, Google Vertex AI ve Azure OpenAI ile veri sizin bulut hesabınızda kalır.

Copilot'un önerdiği değişiklikler yalnızca kullanıcı onayladığında, o kullanıcının izinleriyle yapılır. Bkz.
[Onayınızla yapılan değişiklikler](https://proxus.io/tr/docs/monitor/copilot#onayınızla-yapılan-değişiklikler).

Konuşmalar merkez sunucunun veritabanında saklanır. Yöneticiler, **İzleme > Copilot** ekranında **Herkesin
konuşmalarını göster** ile bütün konuşmaları okuyabilir.

## Sonraki adımlar

- [Copilot](https://proxus.io/tr/docs/monitor/copilot): Copilot'un neleri yanıtlayıp yapabildiği ve değişikliklerin nasıl onaylandığı.
- [Kullanıcılar ve roller](https://proxus.io/tr/docs/administer/users-and-roles): Copilot'u kimlerin kullanabileceği.