# Panoları kullanın ve oluşturun

> Panoyu açın, kapsadığı dönemi değiştirin, yenileyin, dışa aktarın ve dosyadan içe aktarın. Pano SQL sorgularının uyması gereken kurallar.

Kaynak: https://proxus.io/tr/docs/analyze/dashboards

Bu kılavuzda bir panoyu açıp okumayı, kapsadığı dönemi değiştirmeyi, panoyu güncel tutmayı ve başka birinin hazırladığı
bir panoyu içe aktarmayı öğreneceksiniz. Son bölüm, kendi SQL sorgularıyla pano hazırlayanlar içindir.

## Başlamadan önce

- Rolünüzün panoları görüntüleme izni olmalıdır. Pano değiştirmek ya da oluşturmak için düzenleme izni de gerekir.
- Geçmişte veri bulunmalıdır. Panolar, Edge Gateway'lerin sakladığı veriyi gösterir.

## Panoyu açın

**Raporlama > Panolar** ekranını açın ve listeden bir pano (2) seçin.

*Ekran görüntüsü: Panoyu içe aktar düğmesi ve hazır Operasyon özeti panosu işaretli pano listesi*

1. **Panoyu içe aktar**, bir dosyadaki panoyu sisteme ekler. Bkz. [Pano içe aktarın](#pano-içe-aktarın).
2. Adı **[Proxus hazır]** ile başlayan panolar ürünle birlikte gelir:

| Pano | Gösterdiği |
| --- | --- |
| **Operasyon özeti** | Edge Gateway'ler, cihazlar, veri gönderen cihazlar, saklanan değerler ve hatalar; zaman içinde saklanan değer sayısı; cihaz başına değer sayısı. |
| **Cihaz erişilebilirliği** | Edge Gateway'ler, cihazlar, etkin cihazlar ve profiller; Edge Gateway başına cihaz sayısı; cihaz listesi. |
| **Veri güncelliği** | Veri gönderen cihazlar, yapılandırılmış veri noktaları ve değer akışları; en uzun süredir veri gelmeyen cihazlar. |
| **Alarm yönetimi** | Alarmlar, tekrar sayıları ve tetiklenen alarm kuralları; duruma ve kurala göre alarmlar. |
| **Veri kalitesi** | Veri kalitesi puanları, puanların dağılımı ve en düşük puanlı cihazlar. |

## Panoyu okuyun ve süzün

*Ekran görüntüsü: Açık bir panonun araç çubuğu: Tasarım moduna geç, Otomatik yenile ve Yenile; pano başlık çubuğunda dışa aktarma ve parametre düğmeleri*

1. **Tasarım moduna geç**, rolünüzün izni varsa pano tasarımcısını açar.
2. **Otomatik yenile**, veriyi belirli aralıklarla kendiliğinden yeniden yükler: **Kapalı**, **1 sn**, **5 sn**,
   **10 sn**, **30 sn** ya da **1 dk**.
3. **Yenile**, veriyi hemen yeniden yükler.
4. **Dışa aktar** (pano başlık çubuğunda), panonun tamamını ya da tek bir öğeyi dosya olarak kaydeder.
5. **Pano parametreleri**, panonun istediği değerleri (örneğin panonun kapsadığı **Gün** sayısını) ayarlamanızı sağlar.

*Ekran görüntüsü: Gün parametresi 7 olarak ayarlanmış Pano parametreleri penceresi*

**Gün** değerini değiştirin ve **Gönder**'e tıklayın. **Sıfırla**, varsayılan değere döndürür. Bu parametre Operasyon
özeti ve Veri güncelliği panolarında bulunur; varsayılan değeri 7'dir.

Pano bu şekilde tasarlandıysa bir çubuğu, satırı ya da dilimi seçerek diğer öğeleri bu seçime göre süzebilirsiniz.
Kesin değerleri görmek için fareyi grafiğin üzerine getirin. Öğe başlığındaki tam ekran düğmesi, yalnızca o öğeyi
ekranın tamamında gösterir.

## Kendi panonuzu hazırlayın

Hazır panoları doğrudan değiştirmeyin. Ürün güncellendiğinde hazır panoların yerine yenisi gelir ve değişiklikleriniz
kaybolur. Bunun yerine bir kopya oluşturun.

1. Panoyu açın ve **Kopyala...** düğmesine tıklayın. Kopyaya bir ad verin.
2. Kopyayı açın ve **Tasarım moduna geç**'e tıklayın.
3. Öğe ekleyin, öğelerin verilerini değiştirin ve kaydedin. **Görüntüleme moduna geç** ile normal görünüme dönün.

Boş bir sayfayla başlamak için pano listesinde **Yeni**'ye tıklayın.

### Panonun kullanabileceği veriler

Tasarımcıda veri kaynağı olarak merkez sunucunun telemetri veritabanı sunulur. Varsayılan ClickHouse telemetri
veritabanında şunları kullanabilirsiniz:

- `DeviceRawData`: saklanan tüm veri noktası değerleri. Her kayıtta zaman, cihaz, veri noktası adı (`Key`) ve
  değer (`NumericValue`, `StringValue`) bulunur.
- `DeviceMetrics` ve `Logs`: cihaz okuma istatistikleri ve günlük kayıtları.
- [Raporlama federasyonu](https://proxus.io/tr/docs/analyze/reporting-federation) **Hazır** durumundaysa merkez sunucudaki listeler:
  örneğin `proxus_reporting.Device`, `proxus_reporting.Gateway`, `proxus_reporting.Rule` ve
  `proxus_reporting.Alert`. Böylece bir sorgu, değerlerin yanında cihaz adlarını da gösterebilir.

Telemetri veritabanı PostgreSQL ise yalnızca adında `Device` geçen tablolar ve görünümler sunulur.

### Kendi SQL sorgularınızın kuralları

Panoda kendi yazdığınız bir sorguyu kullanabilirsiniz. Proxus sorguyu çalıştırmadan önce kontrol eder. Sorgu
aşağıdaki kurallardan birine uymuyorsa çalıştırılmaz ve bir hata iletisi gösterilir:

| Kural | Kurala uyulmadığında çıkan ileti |
| --- | --- |
| Sorgu boş olmamalıdır. | "Empty SQL." |
| Sorgu `SELECT`, `WITH`, bir yorum ya da `SET TIMEZONE` ile başlamalıdır. | "Only SELECT/CTE (WITH), comments, or 'SET TIMEZONE' are allowed at the beginning." |
| Sorgu tek bir deyimden oluşmalıdır. `;` işaretinden sonra gelen ikinci deyim reddedilir. | "Multiple statements are not allowed." |
| `WITH` bölümlerinden sonra gelen ana sorgu bir `SELECT` deyimi olmalıdır. | "After CTEs, only a SELECT statement is allowed." |
| Sorguda şu sözcüklerin hiçbiri bulunmamalıdır: `UPDATE`, `DELETE`, `INSERT`, `MERGE`, `UPSERT`, `DROP`, `CREATE`, `ALTER`, `TRUNCATE`, `RENAME`, `ATTACH`, `DETACH`, `OPTIMIZE`, `SYSTEM`, `KILL`, `GRANT`, `REVOKE`, `COPY`, `CALL`, `EXEC`, `EXECUTE`. | "Security violation: The SQL keyword '...' is not permitted." |

Bu sözcükler tırnak ve yorum dışında kalan metinde, büyük ve küçük harf ayrımı yapılmadan, tam sözcük olarak aranır.
Örneğin `Created` adlı bir sütun sorun çıkarmaz. `System` adlı bir sütun ise tırnak içine alınmadıkça reddedilir.

Bu kontrol, sorguya süre ya da satır sınırı eklemez. Panonun tüm geçmişi okumaması için sorguya zaman koşulunu ve
`LIMIT` ifadesini kendiniz ekleyin:

```sql
SELECT Time, NumericValue
FROM DeviceRawData
WHERE Key = 'Zone1Temp'
  AND Time > now() - INTERVAL 24 HOUR
ORDER BY Time
LIMIT 10000
```

## Pano içe aktarın

1. Pano listesinde **Panoyu içe aktar**'a tıklayın.
2. Dosyayı seçin. Dosya, XML olarak kaydedilmiş bir pano olmalıdır; örneğin başka bir merkez sunucuda **XML'e
   aktar** ile kaydedilmiş bir dosya.

Pano, dosyada kayıtlı başlıkla eklenir. Dosya bir pano değilse bunu belirten bir hata iletisi görünür ("XML kök öğesi
geçerli bir pano tanımı değil.").

Bir panoyu başka bir merkez sunucuya taşımak için panoyu açın, **XML'e aktar**'a tıklayın ve kaydedilen dosyayı
diğer merkez sunucuda içe aktarın.

## Sonraki adımlar

- [Raporlar](https://proxus.io/tr/docs/analyze/reports): yazdırılabilen, dışa aktarılabilen ya da e-postayla gönderilebilen, sayfa
  düzeninde hazırlanmış belgeler.
- [Raporlama federasyonu](https://proxus.io/tr/docs/analyze/reporting-federation): sorgularda cihaz adlarını ve alarm listelerini
  kullanmanızı sağlayan bağlantı.
- [Trend çalışma alanı](https://proxus.io/tr/docs/monitor/trend-workspace): pano oluşturmadan birkaç veri noktasının zaman içindeki
  değişimini karşılaştırın.