# Cihaz ekleyin

> Kurulum sihirbazıyla bir makineyi bağlayın. Protokolü seçin, bağlantıyı test edin, veri noktalarını ekleyin ve ilk değerlerin gelişini izleyin.

Kaynak: https://proxus.io/tr/docs/connect/devices/add-a-device

Bu kılavuzu bitirdiğinizde yeni cihaz Proxus'ta çalışıyor ve canlı değerleri ekranda görünüyor olur. Kurulum
sihirbazı beş adımdan oluşur. Son adıma kadar hiçbir şey kaydedilmez. Bu nedenle istediğiniz adıma geri dönüp
değişiklik yapabilirsiniz.

## Başlamadan önce

Şunlar hazır olmalıdır:

- Makineye ağ üzerinden erişebilen bir **Edge Gateway**. Merkez sunucuyla aynı ağdaki makineler için merkez sunucunun
  kendi Edge Gateway'i **SYSTEM** yeterlidir. Çevrim içi bir Edge Gateway'in durumu **Bağlı** olarak görünür.
- Makinenin **adresi** (IP adresi ya da sunucu adı). Protokolün standart portu kullanılmıyorsa **port** numarası da
  gerekir.
- Okunacak **değerlerin listesi** ve her birinin makinedeki yeri (register numarası, PLC veri noktası adı, OPC UA
  düğümü). En kolay yol bir Excel tablosu ya da PLC'nin veri noktası tablosudur. Bunları sihirbaza doğrudan
  yapıştırabilirsiniz.
- Cihaz oluşturma yetkisi olan bir kullanıcı rolü.

> **İpucu:**
PLC programcısından aldığınız veri noktası listesini açık tutun. Sihirbaz, Excel'den ya da TIA Portal veri noktası
tablosundan kopyalanan satırları olduğu gibi okur. `40001` gibi Modbus veri sayfası numaralarını da doğru adrese
kendisi çevirir.

## Sihirbazı açın

**Bağlantılar > Cihazlar** ekranını açın ve **Yeni** düğmesini seçin (1).

*Ekran görüntüsü: Araç çubuğunda Yeni düğmesi işaretlenmiş cihaz listesi*

Sihirbaz ayrı bir sekmede açılır. Daha önce yarım bıraktığınız bir kurulum varsa sihirbaz önce bunu sorar. Taslaktan
devam etmek için **Devam et**, sıfırdan başlamak için **Baştan başla** seçeneğini seçin.

## Adım 1: Protokolü ve Edge Gateway'i seçin

*Ekran görüntüsü: Sihirbazın ilk adımı: SYSTEM Edge Gateway'i seçili, arama kutusunda modbus yazıyor ve Modbus TCP kartı seçili*

1. Cihazı okuyacak **Edge Gateway'i** seçin. Bağlantı testi bu Edge Gateway üzerinden yapılır. Bu nedenle makineyle aynı ağda
   olan Edge Gateway'i seçin.
2. **Protokolü** bulun. En sık kullanılan protokoller listenin başındadır. Diğerleri için arama kutusuna protokol ya
   da üretici adı yazın ("modbus", "s7", "melsec", "fanuc").
3. Protokolün kartını seçin. Listede yalnızca bu Edge Gateway'in desteklediği protokoller yer alır.

Ardından sihirbazın altındaki **İleri: Bağlantı** düğmesini seçin.

> **Not:**
**Başlangıç** alanında **Yeni bir profil** yerine var olan bir cihaz profilini de seçebilirsiniz. Bu durumda cihaz, o
profilin bağlantı ayarlarını ve veri noktalarını kullanır. Sihirbaz yalnızca değişen bilgileri, yani adresi ve adı
sorar. Tesiste zaten bulunan türden bir makine daha eklerken bu yolu kullanın.

## Adım 2: Bağlantıyı test edin

*Ekran görüntüsü: Bağlantı adımı: IP adresi 127.0.0.1 ve port 5020 girilmiş, sağda bağlantı testi başarılı*

1. **IP adresi** alanına makinenin adresini, Edge Gateway'in ağdan gördüğü şekliyle girin.
2. **Port** alanına port numarasını girin. Protokolün standart portu kullanılacaksa alanı boş bırakın (Modbus TCP için
   502, Siemens S7 için 102, EtherNet/IP için 44818).
3. **Okuma aralığı**, cihazdaki tüm veri noktalarının hangi sıklıkla okunacağını belirler. Daha hızlı ya da daha
   yavaş okumanız gerekmiyorsa **Profil varsayılanı** seçeneğini değiştirmeyin.
4. **Bağlantıyı test et** düğmesini seçin. Makineye bağlanmayı Edge Gateway'in kendisi dener. Bu nedenle burada başarılı olan
   test, üretimde de aynı sonucu verir.
5. Sonuç ekranında her denetim ayrı ayrı görünür: Edge Gateway adrese ulaşabildi mi ve makine protokol oturumunu kabul
   etti mi.

Protokole özgü ayarlar (bayt sırası, unit ID, rack ve slot, güvenlik) adres alanlarının yanında yer alır. Daha az
kullanılan ayarlar **Gelişmiş** bölümündedir. Her alanın altında ne işe yaradığı yazar.

> **Uyarı:**
Testi atlayabilirsiniz. Ancak bu durumda yanlış bir adres ya da güvenlik duvarı kuralı, cihaz kaydedildikten sonra
fark edilir. Test başarısız olursa hata mesajı neyi kontrol etmeniz gerektiğini söyler. Ağ sorunu ile protokol
sorununu birbirinden ayırın: ağ sorununda Edge Gateway adrese hiç ulaşamaz, protokol sorununda ise makine yanıt verir ama
oturumu reddeder.

**İleri: Veri noktaları** düğmesini seçin.

## Adım 3: Veri noktalarını ekleyin

**Veri noktası**, makineden okunan tek bir değerdir: bir hız, bir sıcaklık, bir sayaç ya da bir durum bilgisi. Veri
noktalarını adımın üstündeki sekmelerden size en uygun yolla ekleyin:

| Sekme | Ne zaman kullanılır |
| --- | --- |
| **Tablo** | Birkaç veri noktasını elle girecekseniz. |
| **Yapıştır** | Veri noktaları bir Excel tablosunda ya da PLC veri noktası tablosunda hazırsa. |
| **Dosyadan** | Elinizde `.csv` ya da `.xlsx` dosyası varsa (örneğin TIA Portal "PLC tags" dışa aktarımı). |
| **Başka profilden** | Aynı türden başka bir makinenin veri noktaları Proxus'ta zaten tanımlıysa. |
| **Cihazdan tara** | Protokol, cihazdaki değerleri listeleyebiliyorsa (OPC UA, SNMP, MTConnect, Allen-Bradley). |

### Veri noktalarını tablodan yapıştırın

*Ekran görüntüsü: Yapıştır sekmesi: ad, register numarası, veri türü ve birim içeren beş satır yapıştırılmış*

1. **Yapıştır** sekmesini seçin.
2. Her satırda bir veri noktası olacak şekilde **ad, adres, veri türü, birim** sütunlarını yapıştırın. Sütunlar sekmeyle
   (Excel'den kopyalandığı gibi), virgülle ya da noktalı virgülle ayrılabilir. Başlık satırı varsa atlanır.
3. **Listeye ekle** düğmesini seçin.

Örnek:

```text
Speed	40001	UShort	rpm
BatchCount	40004	UShort
Temperature	40011	Float	°C
MotorCurrent	40013	Float	A
```

Modbus'ta veri sayfasındaki register numarası, sürücünün okuduğu adrese otomatik olarak çevrilir. `40001` numarası
`x=3;0` (holding register 0), `30001` numarası `x=4;0` (input register 0), `10001` numarası `x=2;0` (discrete input),
`1` numarası ise `x=1;0` (coil) olur.

Siemens PLC'lerde TIA Portal'dan alınan "PLC tags" dışa aktarımını **Dosyadan** sekmesiyle yükleyin. Dosyadaki
adresler (`%MW10` gibi) sürücünün okuduğu biçime (`M10`) çevrilir. Ad, veri türü ve adres sütunları başlıklarından
tanınır.

### Veri noktalarını cihaz üzerinde deneyin

*Ekran görüntüsü: Beş veri noktası içeren tablo: adres, veri türü, birim ve her satırın yanında deneme okumasıyla gelen değer*

1. **Tabloyu** kontrol edin: her veri noktasının adı, adresi, veri türü ve birimi doğru olmalı. Hataları doğrudan tabloda
   düzeltin.
2. **Hepsini bir kez oku** düğmesini seçin. Edge Gateway her veri noktasını bir kez okur ve gelen değeri yanında gösterir.
   Adresi yanlış olan satırda hata mesajı görünür. Böylece hatayı sahada değil, burada yakalarsınız.
3. **Adres yardımcısı**, adresi parçalarından oluşturur (Modbus'ta register numarası; Siemens'te veri bloğu, ofset ve
   bit). Böylece adres yanlış yazılmaz. Alanları doldurun ve **Listeye ekle** düğmesini seçin.
4. **Profil adı** alanına bir ad girin. Bağlantı ayarları ve bu veri noktaları bu adla bir cihaz profili olarak
   kaydedilir. Aynı türden başka cihazlar daha sonra bu profili kullanabilir.

> **Not:**
Okunamayan bir veri noktasını da kaydedebilirsiniz. Veri noktasının durumu cihaz sayfasında görünür. Adresi daha
sonra düzeltebilirsiniz. Diğer veri noktaları bundan etkilenmez.

**İleri: Yer ve tür** düğmesini seçin.

## Adım 4: Yeri ve türü belirleyin

*Ekran görüntüsü: Yer ve tür adımı: cihaz adı, tesis ve alan girilmiş, cihaz türü olarak Filler / Packaging seçili*

1. **Cihaz adı** alanına benzersiz bir ad girin. Çoğu tesiste ad; tesis, hat ve ekipman bilgisinden oluşur, örneğin
   `LYS_PACKER_04`. Yöneticiniz bir adlandırma kuralı tanımladıysa alanda beklenen biçim gösterilir.
2. **Yer** bölümünde cihazın bulunduğu yeri **Kuruluş** düzeyinden **Ekipman modülü** düzeyine kadar belirtin. Hiçbir
   düzey zorunlu değildir. Bir alanı seçtiğinizde daha önce kullanılan değerler listelenir. İsterseniz yeni bir değer
   de yazabilirsiniz. Her liste, bir üst alanda seçtiğiniz değerin altındakileri gösterir. Cihazın **Veri ağacı
   (UNS)** içindeki yerini bu bilgiler belirler.
3. **Cihaz türü** alanında makinenin türünü seçin. Proxus türü tahmin etmez. Cihazın simgesi ve **Anlık durum**
   ekranında nasıl görüneceği bu seçime bağlıdır.

Ardından **Kaydet ve doğrula** düğmesini seçin.

Aynı adımın alt kısmında iki ayar daha vardır:

- **Veri nereye gidecek?** Proxus geçmiş veri deposu (**SYSTEM INTERNAL DB**) burada işaretlidir ve kaldırılamaz.
  Böylece yeni cihazın değerleri saklanır. Verinin ayrıca gönderilmesini
  istediğiniz veri hedeflerini (veritabanı, MQTT sunucusu, bulut hizmeti) işaretleyin. Bu seçimi daha sonra
  değiştirebilirsiniz.
- **Makine durumu** (isteğe bağlı): makinenin çalışıp çalışmadığını gösteren veri noktasını seçin. Trend
  grafiklerinde değerlerin arkasında bir durum bandı görünür.

> **Uyarı:**
**Kaydet ve doğrula** düğmesi bir şey yapmıyorsa düğmelerin üstündeki kutuya bakın. Bu kutu eksik bilgileri listeler.
Doldurulması gereken alanlar kırmızıyla işaretlenir. Cihaz adı ve cihaz türü her zaman zorunludur.

## Adım 5: İlk değerleri doğrulayın

*Ekran görüntüsü: Doğrulama adımı: tamamlanan dört aşama ve her veri noktasından gelen ilk değer*

Sihirbaz cihazı kaydeder ve sonraki aşamaları canlı olarak izler:

1. Dört aşama sırayla yeşile döner: **Kaydedildi** (değişiklik, değişiklik geçmişine yazılır), Edge Gateway'e
   **Gönderildi**, **Cihaz bağlandı** ve **İlk değerler**.
2. Her veri noktasının yanında ilk değeri ve bu değerin ne kadar önce geldiği görünür.
3. Cihazın sayfasına gitmek için **Cihazı aç** düğmesini seçin. Aynı ayarlarla benzer bir makine eklemek için
   **Benzerini ekle** düğmesini seçin.

Bu sayfadan istediğiniz zaman çıkabilirsiniz. Cihaz çalışmaya devam eder.

## Cihazı sonradan değiştirin

Cihazı açın ve **Sihirbazla yapılandır** düğmesini seçin. Aynı beş adım, cihazın güncel ayarlarıyla açılır. Bu kez
istediğiniz adıma doğrudan geçebilirsiniz. Kaydettiğinizde yeni bir cihaz oluşturulmaz, mevcut cihaz güncellenir.
Ayrıntılar için [Cihazı değiştirin](https://proxus.io/tr/docs/connect/devices/configure-a-device) sayfasına bakın.

## Sonraki adımlar

- [Cihaz sayfası](https://proxus.io/tr/docs/connect/devices/device-page): cihazın durumunu ve canlı değerlerini izleyin.
- [Cihaz profilleri](https://proxus.io/tr/docs/connect/device-profiles): aynı türdeki makinelerin ortak ayarlarını düzenleyin.
- [Cihazları tablodan içe aktarın](https://proxus.io/tr/docs/connect/devices/import-devices): çok sayıda cihazı tek seferde ekleyin.
- [Veri hedefleri](https://proxus.io/tr/docs/connect/outbound-targets): cihaz verisini kendi sistemlerinize gönderin.