# OPC UA sunucusu bağlayın

> OPC UA sunucularını Edge Gateway üzerinden bulun, bağlantı yöntemini seçin, iki taraftaki sertifikaları onaylayın ve okunacak düğümleri seçin.

Kaynak: https://proxus.io/tr/docs/connect/devices/opc-ua

Bu kılavuzda bir OPC UA sunucusunu (PLC, HMI, SCADA sunucusu ya da bir gateway ürünü) Proxus'a cihaz olarak
eklersiniz. Sunucu destekliyorsa bağlantı güvenli kurulur. Seçtiğiniz düğümler veri noktası olarak okunur.

## Başlamadan önce

Şunlar hazır olmalıdır:

- Çalışan ve Edge Gateway'den erişilebilen bir OPC UA sunucusu. Sunucu genellikle 4840 portunu kullanır. Uç nokta
  URL'sini (`opc.tcp://host:port/path`) biliyorsanız doğrudan girebilirsiniz. Bilmiyorsanız Edge Gateway ağda arayıp
  bulabilir.
- Güvenli bağlantı kuracaksanız sunucunun sertifika ayarlarına erişim. Sunucunun, Edge Gateway'in sertifikasına güvenmesi
  gerekir.
- Kullanıcı adıyla oturum açılacaksa kullanıcı adı ve parola.
- Sunucuyla aynı ağda bir Edge Gateway. Sihirbazın genel adımları için [Cihaz ekleyin](https://proxus.io/tr/docs/connect/devices/add-a-device)
  sayfasına bakın.

## Adım 1: OPC UA protokolünü seçin

**Bağlantılar > Cihazlar** ekranında **Yeni** düğmesini seçin. Edge Gateway'i seçin, **OPC UA** kartını seçin ve **İleri:
Bağlantı** düğmesini seçin.

## Adım 2: Sunucuyu bulun

*Ekran görüntüsü: Sunucuları bul paneli: bulunan bir sunucu ve üç bağlantı yöntemi; anonim, istemci sertifikası ve kullanıcı adı, üçü de imzalı*

1. **Sunucuları keşfet** düğmesini seçin. Edge Gateway, ağdaki OPC UA sunucularını arar. Arama 15 saniyeye kadar
   sürebilir.
2. **Keşif URL'si** (isteğe bağlı): sunucu ya da keşif sunucusu bulunamazsa adresini bu alana girin, örneğin
   `opc.tcp://192.168.1.20:4840`. Ardından aramayı yeniden başlatın.
3. Her sunucunun altında, o sunucuya bağlanma yöntemleri listelenir. Her yöntemde uç nokta URL'si, güvenlik düzeyi ve
   oturum açma biçimi görünür. Güvenlik düzeyi **Güvenlik yok**, **İmzala** ya da **İmzala ve şifrele** olabilir ve
   güvenlik ilkesiyle birlikte gösterilir. Oturum açma biçimi **Anonim**, **Kullanıcı adı**, **İstemci sertifikası**
   ya da **Verilen erişim anahtarı** olabilir. En uygun yöntem **Üretim için önerilir** etiketiyle işaretlenir.
   Yöntemlerden birini seçin.

Seçtiğiniz yönteme göre **Adres** bölümündeki **Uç nokta URL'si**, **Güvenlik modu**, **Güvenlik ilkesi** ve
**Kullanıcı erişim anahtarı türü** alanları otomatik olarak doldurulur. Uç noktayı zaten biliyorsanız arama yapmadan
bu alanları doğrudan doldurabilirsiniz.

Edge Gateway şu yerlerde arama yapar:

- **Bilinen yerel adresleri dene** (varsayılan olarak açık): Edge Gateway'in çalıştığı makine ve konteyner ana makinesi,
  bilinen OPC UA portlarında taranır.
- **Edge Gateway'in alt ağını tara** (varsayılan olarak kapalı): Edge Gateway'in /24 ağındaki tüm makineler taranır. Büyük
  ağlarda bu tarama daha uzun sürer.

> **İpucu:**
Üretim ortamında **İmzala ve şifrele** yöntemini, en azından **İmzala** yöntemini seçin. **Güvenlik yok** seçildiğinde
değerler ağdaki herkesin okuyup değiştirebileceği biçimde gönderilir. Bu seçeneği yalnızca test ağında kullanın.

**Kullanıcı adı** yöntemini seçtiyseniz **Adres** bölümünde **Kullanıcı adı** ve **Parola** alanlarını doldurun.
Parola sihirbazın taslağına kaydedilmez. Sihirbazdan çıkıp geri dönerseniz parolayı yeniden girin.

## Adım 3: Sertifikaları onaylayın

Güvenli bağlantı için iki tarafın da birbirine güvenmesi gerekir: Edge Gateway sunucuya, sunucu da Edge Gateway'e güvenmelidir.
Güvenlikli bir bağlantı yöntemi seçtiğinizde **Sertifikalar** paneli açılır ve iki tarafı da kontrol eder.

*Ekran görüntüsü: Sertifikalar paneli: SYSTEM Edge Gateway'i sunucuya güveniyor, sunucu da Proxus'u kabul ediyor; her iki satırda parmak izi görünüyor*

1. **Sunucunun sertifikası.** Edge Gateway bu sertifikaya henüz güvenmiyorsa ekrandaki parmak izini sunucudaki parmak
   iziyle karşılaştırın. Aynıysa **Bu sunucuya güven** düğmesini seçin. Satırda **Güvenen Edge Gateway:** ifadesi ve uç
   cihazın adı görünür. Sertifika, Sertifika deposuna güvenilir olarak kaydedilir. Böylece tüm Edge Gateway'ler bu
   sertifikayı kabul eder.
2. **Edge Gateway'in sunucudaki sertifikası.** Sunucu Edge Gateway'e henüz güvenmiyorsa panelde Edge Gateway sertifikasının adı ve
   **Parmak izini kopyala** düğmesi görünür. Sunucunun sertifika ayarlarında bu sertifikayı reddedilenler listesinden
   güvenilenler listesine taşıyın (Prosys simülasyon sunucusunda: **Certificates**, **Rejected**, **Trust**). Ardından
   satırda **Sunucu Proxus'u kabul ediyor** yazana kadar **Şimdi denetle** düğmesini seçin.

Her Edge Gateway'in kendine ait bir OPC UA sertifikası vardır. Bir sunucu iki Edge Gateway'le haberleşiyorsa ikisinin de
sertifikasına güvenmelidir.

**Bağlantıyı test et** düğmesini, ardından **İleri: Veri noktaları** düğmesini seçin.

## Edge Gateway'in kabul ettiği sunucu sertifikaları

Cihaz bağlantıları ve veri noktası taraması, tanınmayan bir sunucu sertifikasını hiçbir zaman kabul etmez. Edge Gateway
yalnızca şu sertifikaları kabul eder:

- [Sertifika deposunda](https://proxus.io/tr/docs/administer/certificates) OPC UA için güvenilir olarak işaretlenen sertifikalar,
- cihaza sabitlenmiş sunucu sertifikası (cihaz profilinin OPC UA ayarlarında güvenilen sunucu sertifikası olarak
  tanımlanan sertifika).

Bu karar yalnızca Sertifika deposunda verilir. Her Edge Gateway, deponun OPC UA güven listesini dakikada bir kez kopyalar.
Bu nedenle depoda **Güven** ya da **Reddet** ile verdiğiniz karar bir dakika içinde tüm Edge Gateway'lerde geçerli olur.

Edge Gateway bir sertifikayı reddettiğinde bunu merkez sunucuya bildirir. Sertifikayı kabul etmek için:

1. **Güvenlik > Sertifika deposu** ekranını açın. **Güven durumu** bölümünde **Reddedilenler** filtresini seçin.
   Sertifika `OPC UA server <name> (<address>)` adıyla listelenir.
2. Parmak izini sunucudaki parmak iziyle karşılaştırın. Sertifikayı seçin ve **Güven** düğmesini seçin.

Bağlantısı reddedilen cihazlar bir sonraki denemede bağlanır.

Cihazdaki **Sunucu sertifikasına güven** seçeneği, sunucuya ilk bağlantıda güvenir. Sertifika ilk bağlantıda kabul
edilir ve depoya güvenilir olarak kaydedilir. Sertifikayı depoda görebilir, **Reddet** ile güveni geri
alabilirsiniz. Bu seçenek, depoda reddedilmiş bir sertifikayı yeniden kabul ettirmez.

Güvenlik modu **Güvenlik yok** (`None`) olan cihazlar sertifika kullanmaz. Bu cihazlar bu kurallardan etkilenmez.

> **Uyarı:**
2.0.0 sürümünden önce bir Edge Gateway'de yerel olarak verilen güven kararları artık geçerli değildir. Yükseltmeden sonra
**İmzala** ya da **İmzala ve şifrele** kullanan OPC UA cihazları, sunucu sertifikası depoda güvenilir olarak
işaretlenene kadar veri göndermez. Yükseltmeyi yaptıktan hemen sonra **Güven durumu** bölümünde **Reddedilenler**
filtresini seçin. Tanıdığınız her sunucu için **Güven** düğmesini seçin.

## Adım 4: Düğümleri seçin

*Ekran görüntüsü: Cihazdan tara sekmesinde Simulation klasörü: yedi değişken listelenmiş, üçü işaretlenmiş*

1. **Cihazdan tara** sekmesinde **Cihazı tara** düğmesini seçin. Liste **Nesneler** klasöründen başlar. Bir klasörü
   açmak için onu seçin. Geri dönmek için listenin üstündeki yolu kullanın.
2. Okunacak değişkenleri işaretleyin. Her değişkenin adı, düğüm kimliği (node ID), veri türü ve güncel değeri
   görünür. Kalabalık bir klasörde değişken bulmak için süzme kutusunu kullanın.
3. **… tanesini listeye ekle** düğmesini seçin. Değişkenler tabloya veri noktası olarak eklenir.

OPC UA veri noktalarında **Adres** değeri düğüm kimliğidir, örneğin `ns=3;i=1001` ya da `ns=2;s=Line1.Speed`.
Düğüm kimliklerini **Tablo** ya da **Yapıştır** sekmesinde elle de girebilirsiniz.

Veri türü düğümden alınır:

| OPC UA türü | Proxus türü |
| --- | --- |
| Boolean | Bool |
| SByte, Int16 | Short |
| Byte, UInt16 | UShort |
| Int32 | Int |
| UInt32 | UInt |
| Int64 | Long |
| UInt64 | ULong |
| Float | Float |
| Double | Double |
| DateTime | DateTime |
| ByteString | Bytes |
| Diziler ve diğer türler | String (değer metne çevrilir) |

Diğer cihazlarda olduğu gibi **Yer ve tür** adımıyla devam edin ve **Kaydet ve doğrula** düğmesini seçin.

## Değerlerin okunması

Edge Gateway, cihazdaki tüm veri noktalarını her **Okuma aralığı** süresinde bir kez, toplu olarak okur. OPC UA
aboneliklerini (subscription) kullanmaz. Bu nedenle ayarlanması gereken bir yayın ya da örnekleme aralığı yoktur.
Değerlerin ne kadar güncel olması gerektiğine göre **Okuma aralığı** değerini seçin.

## Profildeki OPC UA sihirbazı

Protokolü OPC UA olan cihaz profillerinin kendi bağlantı sihirbazı vardır: **OPC UA'ya bağlan**. Bu sihirbazı
profilin **Veri noktaları** sekmesinden açın. **Sunucuları keşfet** düğmesi sihirbazı sunucu arama adımında, **Veri
noktalarına göz at** düğmesi ise veri noktası adımında açar. Sihirbazın adımları şunlardır: **Keşfet**,
**Bağlantı**, **Oturum açma**, **Güven**, **Veri noktaları** ve **Gözden geçir**. **Profile kaydet** düğmesi bağlantı
ayarlarını ve veri noktalarını profile kaydeder. Profili kullanan cihazlar, Edge Gateway'in bir sonraki eşitlemesinde
yeni ayarları alır.

Bu sihirbazı iki durumda kullanın: bir profildeki tüm cihazların bağlantı ayarlarını ya da veri noktalarını tek
seferde değiştirmek için ve **istemci sertifikasıyla** oturum açmak için. **Oturum açma** adımında merkez sunucunun
sertifika deposundan bir sertifika seçebilirsiniz. Sertifikayı önce [Sertifikalar](https://proxus.io/tr/docs/administer/certificates)
sayfasında anlatıldığı gibi içe aktarın.

## Edge Gateway'in denediği portlar

Edge Gateway, sunucu ararken her makinede şu portları dener: 4840 ve 53530 (`opc.tcp`) ile 53443 (`https`). Bu portları
değiştirmek ya da her aramada sorgulanacak keşif sunucularını tanımlamak için Edge Gateway'in yapılandırma dosyasında
`[Browse]` bölümünü düzenleyin:

```toml
[Browse]
OpcUaDiscoveryPorts = "tcp:4840, tcp:53530, https:53443"
OpcUaSeedDiscoveryUrls = "opc.tcp://lds.example.local:4840"
```

## Sonraki adımlar

- [Cihaz sayfası](https://proxus.io/tr/docs/connect/devices/device-page): canlı değerleri kontrol edin.
- [Cihaz profilleri](https://proxus.io/tr/docs/connect/device-profiles): aynı sunucu türündeki cihazların ayarlarını tek yerden düzenleyin.
- [Cihaz sorunlarını giderme](https://proxus.io/tr/docs/troubleshoot/devices): bağlantı ya da sertifika sorunlarında ne yapılacağı.