Ücretsiz araç
CBAM hesaplama aracı
Sınırda Karbon Düzenleme Mekanizması (SKDM/CBAM) kapsamında AB’ye ihraç ettiğiniz ürün için gereken sertifika sayısını ve tahmini maliyeti 2034’e kadar yıl yıl hesaplayın. Ürün miktarını, ton başına gömülü emisyonu ve AB sınır değerini girin; hesaplamanın tüm adımlarını görün.
Sertifika = gömülü emisyon − ücretsiz tahsisat uyarlaması − ödenmiş karbon fiyatı
Formül
CBAM sertifikası nasıl hesaplanır?
1 Ocak 2026’dan itibaren yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi, ithal ettiği ürünlerin gömülü emisyonuna karşılık gelen sayıda sertifika alır ve teslim eder. Sertifika sayısı hesaplanırken AB ETS kapsamındaki ücretsiz tahsisatlar ve menşe ülkede ödenmiş karbon fiyatı dikkate alınır.
- Gömülü emisyon
- Miktar × özgül gömülü emisyon
- Ücretsiz tahsisat uyarlaması
- Miktar × CBAM faktörü × sektörler arası düzeltme katsayısı × AB sınır değeri
- CBAM faktörü
- 2026’da %97,5, 2027’de %95, 2028’de %90, 2029’da %77,5, 2030’da %51,5; 2034’te %0’a iner
- Sertifika
- Gömülü emisyon − ücretsiz tahsisat uyarlaması − ödenmiş karbon fiyatı mahsubu
- Maliyet
- Sertifika × ithalatın yapıldığı çeyreğin CBAM sertifika fiyatı
Sertifika fiyatını AB Komisyonu, AB ETS açık artırma fiyatlarının ağırlıklı ortalamasına göre belirler: 2026 için üç aylık (son açıklanan Q3 2026: €82,32), 2027’den itibaren haftalık. 2026 ithalatının sertifikaları Şubat 2027’den itibaren satın alınır ve 30 Eylül 2027’ye kadar teslim edilir.
Örnek hesaplama
Adım adım bir CBAM hesaplaması
Ton başına 1,5 t CO₂e gömülü emisyonu ve ton başına 1,1 t CO₂e AB sınır değeri olan bir üründen 2026’da 1.000 ton; yurt dışında ödenmiş karbon fiyatı yok. Bunlar Komisyon’un kendi kılavuzunda CBAM faktörünü anlatmak için kullandığı rakamlar; hesaplama aracı da bu değerlerle açılır.
- Gömülü emisyon 1.000 t × 1,5 = 1.500 t CO₂e
- Ücretsiz tahsisat uyarlaması 1.000 t × %97,5 × 1 × 1,1 = 1.072,5 t CO₂e
- Sertifika 1.500 − 1.072,5 = 427,5
- Maliyet 427,5 × €82,32 = €35.192 (ton başına €35,19)
Aynı ihracat neden her yıl daha pahalı?
Ücretsiz tahsisat uyarlaması CBAM faktörüyle birlikte zamanla azalır. Aynı 1.000 ton için 2026’da 427,5, 2030’da 933,5, hiçbir şeyin düşülmediği 2034’te 1.500 sertifika gerekir. Bugünkü fiyatla bu €35.192, €76.846 ve €123.480 demek. Ton ürün başına kanıtlayabildiğiniz her 0,1 ton CO₂e azaltım, sertifika ihtiyacını düşürür ve değeri her yıl artar.
Tahminin ötesinde
Varsayılan değer yerine ölçülmüş emisyon
Varsayılan değerler ihtiyatlı belirlenir ve üzerlerine ek marj uygulanır: 2026’da %10, 2027’de %20, 2028’den itibaren %30. Tesisinin enerji ve üretim verilerini takip eden ihracatçı, AB’deki müşterisine doğrulanabilir emisyon verisi sunabilir. Proxus her hattın elektrik, doğal gaz ve üretim sayaçlarından veriyi toplar ve geçmişe dönük incelenebilecek şekilde saklar.
- Sayaçlardan ve PLC sayaçlarından, hat ve tesis bazında ton başına enerji.
- Her aylık rakamın arkasında, doğrulama için tam çözünürlüklü geçmiş veri.
- Verinin raporlama aracınıza ya da AB’deki müşterinizin şablonuna aktarılması.
Sık sorulanlar
İhracatçıların CBAM hakkında en çok sorduğu sorular.
- SKDM sertifikalarının bedelini kim öder: ihracatçı mı, AB’deki ithalatçı mı?
- Sertifikaları AB’deki yetkilendirilmiş SKDM beyan sahibi, genellikle ithalatçı satın alır ve teslim eder. İhracatçı sertifika bedelini doğrudan ödemez; ancak ürünün gömülü emisyonu maliyeti belirlediği için bu tutar satış fiyatına yansıyabilir.
- CBAM sertifika fiyatı nasıl belirlenir?
- Komisyon fiyatı AB ETS açık artırma fiyatlarının ağırlıklı ortalaması olarak yayımlar: 2026 ithalatı için çeyrek başına bir fiyat, 2027’den itibaren haftalık. 2026’nın ilk üç çeyreği için fiyatlar 75,36 €, 75,28 € ve 82,32 € oldu.
- CBAM hangi ürünleri kapsıyor?
- GTİP (CN) koduna göre çimento, demir-çelik, alüminyum, gübre, hidrojen ve elektrik. AB’deki elektrik üreticileri ücretsiz tahsisat almadığı için elektrikte ücretsiz tahsisat uyarlaması yoktur.
- 50 ton muafiyeti nedir?
- AB’ye ithal edilen çimento, demir-çelik, gübre ve alüminyum ürünlerinin toplam net ağırlığı bir takvim yılında 50 tonu aşmıyorsa ithalatçı SKDM yükümlülüğünden muaftır. Elektrik ve hidrojen bu muafiyetin dışındadır.
- Gerçek emisyon mu, varsayılan değer mi kullanmalıyız?
- Varsayılan değerlerin kullanımı kolaydır, ancak her yıl artan bir ek marj içerir. Gerçek emisyon değerleri tesiste izleme ve bağımsız doğrulama gerektirir; emisyonu düşük tesislerde sertifika maliyetini azaltabilir. İhracatçı önce varsayılan değerle tahmin yapıp ardından doğrulanmış verilere geçebilir.