Ücretsiz araç
OEE hesaplama aracı
Bir vardiya, bir hat ya da bir hafta için OEE hesaplayın. Süreyi, duruşları, ideal hızı ve üretim adetlerini girin; araç kullanılabilirlik, performans, kalite ve OEE değerlerini her birinin formülüyle birlikte gösterir.
OEE = Kullanılabilirlik × Performans × Kalite
Formüller
OEE nasıl hesaplanır?
OEE (Toplam Ekipman Etkinliği), planlı üretim süresinin ne kadarında ideal hızda sağlam ürün üretildiğini gösterir. Kayıpları üç bileşene ayırır; böylece en çok kaybın süreden mi, hızdan mı yoksa kaliteden mi geldiği görülür.
- Planlı üretim süresi
- Vardiya süresi − Planlı duruş
- Çalışma süresi
- Planlı üretim süresi − Plansız duruş
- Kullanılabilirlik
- Çalışma süresi ÷ Planlı üretim süresi
- Performans
- (İdeal çevrim süresi × Toplam adet) ÷ Çalışma süresi
- Kalite
- Sağlam adet ÷ Toplam adet
- OEE
- Kullanılabilirlik × Performans × Kalite
Üç bileşen çarpıldığında kısa bir formül elde edilir: OEE = (Sağlam adet × İdeal çevrim süresi) ÷ Planlı üretim süresi. Sonucu kontrol etmek için kullanabilirsiniz.
OEE hesaplama örneği
Adım adım örnek bir OEE hesaplaması
Tek makinede 480 dakikalık bir vardiya: 45 dakika planlı mola, 55 dakika plansız duruş, adet başına 1,5 saniyelik ideal çevrim süresi, 13.200 adet üretim ve bunların 264 adedi ıskarta. Hesaplama aracı bu değerlerle açılır.
- 01 Planlı üretim süresi 480 − 45 = 435 dk
- 02 Çalışma süresi 435 − 55 = 380 dk
- 03 Kullanılabilirlik 380 ÷ 435 = %87,4
- 04 Performans (1,5 sn × 13.200) ÷ (380 dk × 60) = 19.800 ÷ 22.800 = %86,8
- 05 Kalite (13.200 − 264) ÷ 13.200 = 12.936 ÷ 13.200 = %98,0
- 06 OEE %87,4 × %86,8 × %98,0 = %74,3
Sonuç ne anlama gelir?
Kesikli üretimde dünya standardı OEE için sık anılan değer %85’tir. Örnekteki %74,3 bu değerin altında kalıyor ve bileşenler önce nereye bakılacağını gösteriyor: kullanılabilirlik (%87,4) ve performans (%86,8), kaliteye (%98,0) göre çok daha fazla kayıp veriyor. %85’i her hat için bir hedef değil, bir referans olarak görün; en anlamlı karşılaştırma genellikle aynı hattın aynı yöntemle hesaplanmış geçmiş değerleriyle yapılır.
Excel’in ötesinde
Elle hesaplamadan anlık OEE takibine
Hesaplama aracı, vardiya bittikten sonra birinin not ettiği rakamlarla çalışır. Proxus ise çevrim sayaçlarını, makine durumlarını, ıskarta adetlerini ve duruş sinyallerini doğrudan kontrolörlerden okur. Hazır OEE fonksiyon şablonu kullanılabilirlik, performans, kalite ve OEE değerlerini Edge Gateway’de, her hatta ve her tesiste aynı yöntemle hesaplar.
- Duruşlar yalnızca süresiyle değil, o andaki sinyallerle birlikte kaydedilir.
- Operatöre anlık hat durumu, yönetime toplu performans.
- Aynı veriden planlı raporlar ve MES ya da BI sistemlerine veri aktarımı.
Sık sorulanlar
OEE hakkında en çok sorulan sorular.
- OEE nasıl hesaplanır?
- OEE, kullanılabilirlik × performans × kalite ile bulunur. Kullanılabilirlik, çalışma süresinin planlı üretim süresine oranıdır. Performans, ideal çevrim süresi ile toplam adedin çarpımının çalışma süresine bölünmesiyle hesaplanır. Kalite ise sağlam adedin toplam adede oranıdır. Üçü çarpıldığında sonuç, sağlam adet × ideal çevrim süresinin planlı üretim süresine oranına eşit olur: planlı sürenin ne kadarında tam hızda sağlam ürün üretildiğini gösterir.
- İyi bir OEE değeri kaçtır?
- Kesikli üretimde dünya standardı OEE için sık anılan değer %85’tir. Bu değeri her hat için bir hedef değil, bir referans olarak görün: ürün çeşitliliği, ürün değişikliği sıklığı ve tesisin planlı duruşu nasıl tanımladığı sonucu değiştirir. En anlamlı karşılaştırma genellikle aynı hattın aynı yöntemle hesaplanmış geçmiş değerleriyle yapılır.
- Kullanılabilirlik ile performans arasındaki fark nedir?
- Kullanılabilirlik, makinenin çalışması planlanmışken durduğu süreyi ölçer: arızalar, ürün değişiklikleri, malzeme bekleme. Performans ise makine çalışırken kaybedilen hızı ölçer: yavaş çevrimler ve kimsenin duruş olarak kaydetmediği kısa duruşlar. Duruş olarak kaydedilen bir durma kullanılabilirliği düşürür; aynı durma kaydedilmezse performans düşük görünür.
- Mikro duruşlar OEE’de nerede görünür?
- Duruş olarak kaydedilemeyecek kadar kısa durmalar da üretim kaybettirir ve performans kaybı olarak ortaya çıkar: makine çalışma süresinin tamamında çalışmış görünür, ama ideal çevrim süresinin izin verdiğinden daha az ürün çıkarır. Bunları yakalamak için makine durumunun elle tutulan bir kayıttan çok daha sık okunması gerekir. Kısa duruşların kâğıt üzerinde çoğu zaman eksik raporlanmasının nedeni budur.
- OEE hesaplaması Excel’de yapılabilir mi?
- Evet. Hesaplama aracının Excel şablonu girdiğiniz değerleri listeler; planlı üretim süresini, çalışma süresini, sağlam adedi, kullanılabilirliği, performansı, kaliteyi ve OEE’yi her vardiya için kopyalayabileceğiniz basit formüllerle hesaplar. Dosya CSV biçimindedir; LibreOffice ve Google E-Tablolar’da da açılır.